Menning, stýring og skapandi greinar

Við köllum eftir fræðilegum köflum í bók sem ber vinnuheitið Menning, stýring og skapandi greinar. Markmið bókarinnar er að rannsaka og varpa ljósi á stjórnun, stefnumótun og starfshætti innan íslensks menningarlífs og skapandi atvinnugreina. Við viljum leggja áherslu á læsileika og almenna lesendur, og greinar er varða áskoranir í samtímanum, og rannsóknir á breytingum í samtímanum og mögulegri spennu innan greina eða milli sviða eru sérstaklega vel þegnar.

Ritið er hugsað sem vettvangur fyrir gagnrýna og upplýsandi nálgun á menningarstjórnun í íslensku samhengi, þar sem spurningar um gildi, tilgang, skipulag og samfélagslegt hlutverk menningar eru í forgrunni. Sérstök áhersla er lögð á að skoða hvernig ólík sjónarhorn, hagsmunir og virði (t.d. hagræn, fagleg, listræn eða samfélagsleg) mætast og takast á í daglegu starfi og stefnumótun. 

Bókin gagnast þeim sem starfa við eða stýra stefnumótun innan menningar- og skapandi greina, auk þess sem rannsakendur, nemendur og fagfólk geta fengið innsýn í ólíka kima, aðferðir og orðfæri. Hver kafli þarf því að staðsetja vel orðræðuna, setja sviðið og útskýra fyrir óinnvígðum í stuttu máli hverjar áskoranirnar eru. 

Viðfangsefni kafla geta meðal annars verið:

• Menningarstefna og stjórnsýsla menningarmála á Íslandi.
• Vistkerfi skapandi greina.
• Rannsóknir á einstökum geirum, skipulagsheildum eða rekstrarformum.
• Menningarstjórnun, fjármögnun og rekstur menningarstofnana.
• Efnahagslegar áskoranir og nýsköpun.
• Tækniáskoranir í umhverfi skapandi greina.
• Samfélagsleg ábyrgð í menningarstarfi, t.d.sjálfbærni, inngilding og umhverfismál.
• Vinnumarkaður, starfsumhverfi og starfsferlar í skapandi greinum.
• Gagnrýnin nálgun á stjórnun, vald eða fagmennsku í menningarstarfi.
• Menningartengd ferðaþjónusta og upplifunariðnaður.
• Samband menningar og náttúru innan menningar og skapandi greina.
• Markaðir, gestir og áhorfendaþróun.
• Menningararfur, varðveisla og miðlun.
• Menningartengd ferðaþjónusta og upplifunariðnaður.

 Við tökum einnig vel á móti öðrum viðfangsefnum sem falla að meginþema bókarinnar.

 Aðferðafræði og nálgun

Við hvetjum sérstaklega til gagnrýninnar nálgunar en kaflarnir geta byggt á fjölbreyttum aðferðum, svo sem:

• Eigindlegum rannsóknum (viðtöl, vettvangsathuganir o.fl.)
• Megindlegum gögnum og greiningu.
• Texta- og orðræðugreiningu (t.d. á stefnuskjölum eða texta í víðara samhengi).
• Samanburðarrannsóknum.
• Hugmyndafræðilegum og kenningalegum úttektum.
• Reynslu- og starfssögum með fræðilegri umgjörð.

 Skil og tímalína 

• Ágrip (200–300 orð): 15. september 2026
• Svar um samþykki: 30 október 2026
• Fyrstu drög að köflum: 1. febrúar 2027
• Lokaskil fyrir ritrýni: 1. maí 2027

Lengd greina: Áætluð lengd er 5.000–7.000 orð (með heimildaskrá).

Ritrýni: Allar greinar fara í ritrýni. 

Tungumál: Kaflarnir eru á íslensku.

Markhópur: Bókin er ætluð fræðasamfélaginu, nemendum og fagfólki á sviði menningarstjórnunar, menningarstefnu og skapandi greina.

Umsóknir og fyrirspurnir: Áhugasamir eru beðnir um að senda ágrip og stutta kynningu á höfundi/höfundum til ritstjóra:

Njörður Sigurjónsson

Bergsveinn Þórsson 

Til baka