Vel sótt málstofa um vistkerfi skapandi greina og breytingar í menningarstörfum

Miðvikudaginn 8. apríl stóð meistaranám í menningarstjórnun við Háskólann á Bifröst fyrir opinni málstofu undir yfirskriftinni Vistkerfi skapandi greina og umrót í menningarstörfum. Málstofan var svo fjölsótt að flytja þurfti hana í stærra húsnæði, og sóttu hana bæði nemendur, fræðafólk og starfandi aðilar úr menningar- og skapandi greinum. 

Á málstofunni var sjónum beint að stöðu skapandi greina á Íslandi og þeim breytingum sem nú eiga sér stað á vinnumarkaði menningarstarfa. Sérstaklega var rætt um hvernig skilgreina eigi skapandi greinar og skapandi störf í tölfræðilegum rannsóknum, hvernig starfsumhverfi þeirra sem starfa innan geirans hefur þróast og hvaða áhrif tæknibreytingar, stafræn umbreyting og breytt skipulag vinnumarkaðar hafa á framtíð skapandi starfa. Einnig var fjallað um samdrátt í tilteknum greinum, meðal annars fjölmiðlum og kvikmyndagerð, og hvaða áhrif slíkar breytingar kunna að hafa á heildarmyndina. 

Njörður Sigurjónsson, prófessor og fagstjóri í menningarstjórnun við Háskólann á Bifröst, kynnti meðal annars nýtt rannsóknarverkefni um skapandi vinnu og faglegt virði (Creative Work and Professional Worth), þar sem leitast er við að varpa ljósi á starfsferla, sjálfsmyndir og starfsskilyrði þeirra sem starfa innan menningar og skapandi greina. Í erindinu kom fram að rannsóknir á skapandi greinum hafa lengi beinst að efnahagslegum áhrifum geirans en síður að reynslu og aðstæðum þeirra einstaklinga sem starfa innan hans. Verkefnið leitast við að bæta úr þeim þekkingarskorti með því að rannsaka hvernig fólk tekst á við fjölbreytt og oft ótrygg starfsskilyrði í vistkerfi skapandi greina.

Erla Rún Guðmundsdóttir, forstöðukona Rannsóknaseturs um skapandi greinar og doktorsnemi við Háskóla Íslands, fjallaði um nýlegar tölur Hagstofu Íslands sem benda til þess að starfandi einstaklingum í menningu og skapandi greinum hafi fækkað verulega á síðasta áratug. Hún ræddi mögulegar skýringar á þróuninni, meðal annars breytingar á eðli skapandi starfa, aukna verkefnavæðingu vinnumarkaðarins og takmarkanir hefðbundinna mælinga þegar kemur að fjölbreyttum starfsferlum í skapandi greinum. Þá lagði hún áherslu á mikilvægi frekari gagnaöflunar og rannsókna til að skilja betur hvernig vinnumarkaður menningar og skapandi greina er að þróast. 

Jón Haukur Unnarsson, MA í menningarstjórnun frá Háskólanum á Bifröst, kynnti niðurstöður rannsóknar sinnar á vistfræði og vistkerfum menningar og skapandi greina. Þar var sjónum beint að því hvernig sjálfstæð menningarverkefni geta dafnað og hvaða hlutverk tengslanet, stuðningskerfi, fjármögnun, húsnæði og samstarf við stjórnvöld gegna í slíku samhengi. Í erindinu var jafnframt fjallað um vistkerfishugsun sem heildræna nálgun til að skilja betur samspil einstaklinga, stofnana og samfélagslegra aðstæðna innan menningarstarfs. 

Markmið málstofunnar var að skapa vettvang fyrir samtal um hvernig best sé að greina, skilja og mæla þennan mikilvæga hluta íslensks atvinnu- og menningarlífs. Umræðurnar sýndu að þrátt fyrir aukinn áhuga á skapandi greinum eru enn mörgum spurningum ósvaraðar um þróun vinnumarkaðarins, stöðu starfandi einstaklinga og hvernig tryggja megi sjálfbært og öflugt vistkerfi menningar og skapandi greina á Íslandi.

Til baka